Το πετρέλαιο επιστρέφει σε ανοδική τροχιά, με το γεωπολιτικό ρίσκο να παραμένει ο βασικός παράγοντας πίεσης. Το Brent να κινείται εκ νέου πάνω από τα 100 δολάρια και η αγορά δείχνει ότι δεν «αγοράζει» ακόμη αποκλιμάκωση, ενώ οι καθυστερήσεις στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν και τα συνεχιζόμενα επεισόδια στα Στενά του Ορμούζ κρατούν ενεργό το risk premium.
Στο εσωτερικό της χώρας, η εικόνα δείχνει ήδη να επιβαρύνεται περαιτέρω. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, από σήμερα, Παρασκευή, αναμένονται αυξήσεις στις τιμές χονδρικής για βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης, εξέλιξη που προμηνύει νέο κύμα ανατιμήσεων στην αντλία μέσα στις επόμενες ημέρες.
Τα επίπεδα τιμών σήμερα και η μεταβλητότητα
Με το Brent να κινείται στα 103,58 δολάρια το βαρέλι το βράδυ της Πέμπτης, η αγορά επιβεβαιώνει ότι διατηρεί υψηλές ταχύτητες, παρά τις έντονες διακυμάνσεις. Η αγορά παραμένει σε ένταση, παρά τις πρόσκαιρες διακυμάνσεις τις προηγούμενες ημέρες, καθώς δεν υπάρχει πρόοδος στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν και η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές διαταραχές.
Η αγορά έχει κινηθεί σαν «ελατήριο» τις τελευταίες ημέρες: από τα 120 δολάρια στην κορύφωση της κρίσης, σε πτώση κάτω από τα 90 δολάρια σε κάποια φάση της προσωρινής εκεχειρίας και ξανά πάνω από τα 100 δολάρια μόλις επανήλθαν τα επεισόδια και το αδιέξοδο στις συνομιλίες. Αυτό που αποτυπώνεται είναι ότι η αγορά δεν τιμολογεί μια σταθερή τάση, αλλά μια συνεχή αβεβαιότητα.
Ο πραγματικός «μηχανισμός» πίσω από την άνοδο
Το κρίσιμο δεν είναι μόνο η προσφορά, αλλά οι ροές και το πώς φτάνει το πετρέλαιο στην αγορά. Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου, έχουν μετατραπεί σε βασικό σημείο πίεσης για την αγορά. Σήμερα δεν είναι πλήρως «κλειστά», αλλά λειτουργούν με σοβαρούς περιορισμούς, καθώς επιθέσεις σε πλοία, κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων και η στρατιωτική παρουσία διατηρούν τη ναυσιπλοΐα σε καθεστώς αυξημένου ρίσκου. Αυτό δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα: το ζήτημα δεν είναι μόνο η επάρκεια των ποσοτήτων, αλλά το κατά πόσο το πετρέλαιο μπορεί να φτάσει στην αγορά χωρίς καθυστερήσεις και επιπλέον κόστος.
Οι διαπραγματεύσεις που δεν έρχονται και το risk premium που μένει
Η αγορά περίμενε ότι μια εκεχειρία ή μια συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα οδηγούσε σε αποκλιμάκωση των τιμών. Αυτό δεν έχει συμβεί. Οι συνομιλίες παραμένουν στάσιμες, ενώ οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα συνεχίζονται και το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό. Σε αυτό το περιβάλλον, το λεγόμενο γεωπολιτικό premium δεν αποτιμά μόνο το παρόν, αλλά κυρίως τη διάρκεια της κρίσης. Όσο δεν διαφαίνεται καθαρή λύση, το premium παραμένει και κρατά το Brent πάνω από τα 100 δολάρια ακόμη και χωρίς νέα διαταραχή στην προσφορά.
Γιατί οι τιμές δεν πέφτουν εύκολα ακόμη κι όταν ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ
Τα τελευταία 24ωρα ανέδειξαν μια κρίσιμη ιδιαιτερότητα της αγοράς. Ακόμη και όταν υπάρχουν ενδείξεις αποκλιμάκωσης ή προσωρινής επαναλειτουργίας στα Στενά του Ορμούζ, οι τιμές μπορεί να υποχωρούν πρόσκαιρα, αλλά δεν επιστρέφουν εύκολα σε χαμηλότερα επίπεδα.
Η ναυσιπλοΐα δεν αποκαθίσταται άμεσα, καθώς δεξαμενόπλοια έχουν εγκλωβιστεί και απαιτείται χρόνος για την επανεκκίνηση των ροών. Παράλληλα, τα ασφάλιστρα μεταφοράς παραμένουν αυξημένα, ενώ η αγορά συνεχίζει να τιμολογεί τον κίνδυνο νέας διαταραχής. Με άλλα λόγια, η αγορά πετρελαίου έχει περάσει από ένα στιγμιαίο σοκ σε ένα καθεστώς διαρκούς ρίσκου.
Πώς περνά αυτό στις τιμές καυσίμων στην Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η μετάδοση είναι σχεδόν άμεση. Η τιμολόγηση ξεκινά από το Brent, περνά στις διεθνείς τιμές προϊόντων, στη συνέχεια στα διυλιστήρια και καταλήγει στην τελική τιμή της αντλίας. Στην πράξη, η άνοδος μεταφέρεται μέσα σε δύο έως τέσσερις ημέρες, καθώς οι εταιρείες προσαρμόζουν τις τιμές με βάση τις τρέχουσες διεθνείς εξελίξεις.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται ήδη στα επίσημα στοιχεία της αγοράς. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή της βενζίνης διαμορφώνεται στα 2,020 ευρώ ανά λίτρο και 1,908 ευρώ ανά λίτρο για το diesel κίνησης, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά έχει ήδη ενσωματώσει την ανοδική τάση του πετρελαίου.
Στην Αττική, η μέση τιμή της αμόλυβδης φτάνει τα 1,997 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το diesel διαμορφώνεται στα 1,871 ευρώ ανά λίτρο, επίπεδα που λειτουργούν ως βάση πριν από την πλήρη μετάδοση της τελευταίας ανόδου. Την ίδια στιγμή, οι αποκλίσεις μεταξύ περιοχών παραμένουν σημαντικές. Στις Κυκλάδες, η αμόλυβδη φτάνει τα 2,189 ευρώ ανά λίτρο και το diesel τα 2,151 ευρώ ανά λίτρο, αναδεικνύοντας τον ρόλο του μεταφορικού κόστους και της γεωγραφίας.
Ποια καύσιμα πιέζονται περισσότερο
Το diesel εμφανίζει τη μεγαλύτερη ευαισθησία, καθώς η διεθνής αγορά είναι ήδη σφιχτή και η ζήτηση παραμένει αυξημένη. Η βενζίνη ακολουθεί, με την άνοδο να μεταφέρεται σταδιακά και στο ευρύτερο κόστος της οικονομίας. Ακόμη και σε περιπτώσεις προσωρινής αποκλιμάκωσης των διεθνών τιμών, η μείωση δεν περνά πλήρως στον καταναλωτή, καθώς ενσωματώνονται κόστη μεταφοράς και εμπορίας.
Το βασικό συμπέρασμα για την αγορά
Η σημερινή εικόνα δεν παραπέμπει σε ένα απλό ανοδικό κύμα τιμών, αλλά σε μια βαθύτερη αλλαγή της αγοράς. Το Brent πάνω από τα 100 δολάρια δεν αντανακλά μόνο περιορισμούς στην προσφορά, αλλά ένα σύστημα που λειτουργεί υπό συνεχή γεωπολιτική πίεση, με τα Στενά του Ορμούζ να αποτελούν τον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση, οι τιμές δεν πρόκειται να επιστρέψουν γρήγορα στα επίπεδα πριν από την κρίση.
